Plaveiselcelcarcinomen (keelkanker)

Medische informatie

Versie:
2.3
Publicatiedatum:
14 februari 2020

Behandelingen adjuvant/curatief

Patiënten met een hoofd-hals carcinoom komen in aanmerking voor chemoradiotherapie wanneer chirurgische resectie (functioneel) niet haalbaar is, of wanneer er na resectie een zeer hoog risico op recidief bestaat.

 

Primaire concomitante chemoradiotherapie geeft een absolute 5-jaars overlevingswinst van 6,5% ten opzichte van radiotherapie alleen. De effectiviteit van chemoradiatie neemt af met de leeftijd (absolute 5-jaars overlevingswinst 10% onder de 50 jaar, 8% bij 51-60 jaar). Boven de 70 jaar wordt geen significante winst meer gezien en tussen 60 en 70 jaar is de winst van chemoradiatie gering (absolute winst 3%). Recent onderzoek laat zien dat bij patiënten van boven de 70 jaar in een goede conditie mogelijk wel relevante winst te halen is.

 

Postoperatieve chemoradiotherapie geeft een absolute 5-jaars winst in overleving van 10-13% ten opzichte van postoperatieve radiotherapie alleen. De winst van combinatiebehandeling doet zich vooral voor bij patiënten met positieve resectieranden en/of lymfeklieren met extranodale groei.

 

In de huidige landelijke richtlijn wordt radiotherapie in combinatie met 3-wekelijks cisplatine 100 mg/m2 genoemd als de behandeling van voorkeur. De FROHON wijkt hier van af en beschouwt radiotherapie met wekelijks cisplatine 50 mg/m2 als behandeling van voorkeur. Argumenten hiervoor zijn: minder nefrotoxiciteit, minder ototoxiciteit en in de praktijk wordt een hogere cumulatieve dosis cisplatine gegeven (en daarmee waarschijnlijk een tenminste evenhoge effectiviteit).

 

Exclusiecriteria voor radiotherapie in combinatie met cisplatine zijn:

  • Leeftijd > 70 jaar (tenzij in een zeer goede conditie). Bij een leeftijd tussen de 60 en 70 jaar is de winst van chemoradiotherapie beperkt, daarom dan alleen als de patiënt klinisch goed is.
  • Karnofsky-score < 80% of WHO > 1
  • Cardiale problematiek:
    • Myocardinfarct / CVA < 6 mnd. geleden
    • Onstabiele AP
    • Ernstige ritmestoornissen
    • Decompensatio cordis
  • Klaring < 60 ml/min

  • Leukopenie < 3 x 109/L
  • Actieve infecties

 

Alternatieven voor cisplatine bij primaire chemoradiotherapie zijn:

  • wekelijks cetuximab en/of
  • geaccelereerde radiotherapie of
  • alleen radiotherapie

 

Alternatieven bij postoperatieve chemoradiotherapie zijn:

  • (geaccelereerde) radiotherapie

 

De plaats van neo-adjuvante chemotherapie is onduidelijk. Het TPF schema is zwaar. Er is geen meerwaarde aangetoond ten opzichte van chemoradiotherapie. In uitzonderlijke gevallen kan besloten worden neo-adjuvant te behandelen.

 

Zie ook:

Zorgpad larynx-hypofarynxcarcinomen

 

Stroomschema larynx-hypofarynx

 

Zorgpad mondholte-orofarynxcarcinoom

 

Stroomschema mondholte-orofarynx

 

Studies / Named Patient Programs

Er zijn op dit moment geen studies open.

 

Standaardbehandelingen

Cisplatine wekelijks / radiotherapie

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cisplatine

50 mg / m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Maximaal 6

Emetogeniteitsklasse

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Cisplatin chemotherapie wordt concomitant gegeven met radiotherapie. Tijdens de radiotherapie (33 fracties) worden maximaal 6 cycli cisplatine gegeven.

Cetuximab/radiotherapie

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cetuximab

250 mg / m2

i.v.

1

Op dag -7 wordt een oplaaddosis cetuximab gegeven van 400 mg / m2 i.v.

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Maximaal 7 (+ oplaaddosis)

Emetogeniteitsklasse

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Cetuximab wordt concomitant gegeven met radiotherapie. Een week voor start van de radiotherapie wordt een oplaaddosis cetuximab gegeven van 400 mg/m2. Tijdens de radiotherapie (33 fracties) worden maximaal 7 cycli gegeven.

Neoadjuvant TPF

Medicament

Dosis

Route

Dag

Docetaxel

75 mg / m2

i.v.

1

Cisplatine

75 mg / m2

i.v.

1

5-FU

750 mg / m2

i.v.

1,2,3,4 en 5

Duur cyclus (dagen)

21

Aantal cycli

4

Emetogeniteitsklasse

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Cisplatine 3-wekelijks / radiotherapie

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cisplatine

100 mg / m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

21

Aantal cycli

Maximaal 3

Emetogeniteitsklasse

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Cisplatine chemotherapie wordt concomitant gegeven met radiotherapie. Tijdens de radiotherapie (33 fracties) worden maximaal 3 cycli cisplatine gegeven.

Behandelingen palliatief

De landelijke richtlijn stelt dat palliatieve systeemtherapie overwogen dient te worden bij patiënten met een recidief of gemetastaseerd plaveiselcelcarcinoom van het hoofd-hals gebied indien er sprake is van een WHO performance status van 0-2 met meetbare tumor of evalueerbare klachten ten gevolge van tumorgroei, of als op korte termijn dergelijke klachten zijn te verwachten. De keus van de palliatieve behandeling hangt grotendeels af een score waarbij de patholoog in het tumormateriaal kijkt naar het aantal cellen positief voor PD-L1, de combined predictive score (CPS). De CPS is voorspellend voor de kans op respons op immuuntherapie met pembrolizumab.

 

Als er een indicatie is voor systeemtherapie minder dan 6 maanden na het afronden van chemoradiotherapie met curatieve intentie met cisplatine dan komt de patiënt in aanmerking voor immuuntherapie met nivolumab.

 

Als de patiënt niet eerder is behandeld met cisplatine, of als het interval langer is dan 6 maanden dan hangt de keuze van de behandeling af van de CPS:

  • CPS < 1% (15% van de patiënten): carboplatine en cetuximab
  • CPS 1% – 20% (45% van de patiënten): carboplatine , 5FU en pembrolizumab
  • CPS ≥ 20%: pembrolizumab

 

Afhankelijk van de gegeven eerstelijns behandeling kan bij progressieve ziekte in de tweede lijn nog behandeld worden met nivolumab (na carboplatine en cetuximab), carboplatine en cetuximab (na pembrolizumab), of methotrexaat (bij elke keus een laatstelijns behandeloptie)

 Behandeling

Standaardbehandelingen

Nivolumab

Medicament

Dosis

Route

Dag

Nivolumab

240 mg of

480 mg

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

14 of 28

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit. Maximale behandelduur 24 maanden.

Emetogeniteitsklasse

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Pembrolizumab

Medicament

Dosis

Route

Dag

Pembrolizumab

200 mg of

400 mg

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

21 of 42

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit. Maximale behandelduur 24 maanden.

Emetogeniteitsklasse

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Methotrexaat

Medicament

Dosis

Route

Dag

Methotrexaat

40-50 mg/m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Carboplatine/5FU/pembrolizumab

Medicament

Dosis

Route

Dag

Carboplatine

AUC 5

i.v.

1

Pembrolizumab

200 mg

i.v.

1

5FU

1000 mg/m2

i.v.

In 4 dagen

Duur cyclus (dagen)

21

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit. maximaal 6 cycli, daarna door met alleen pembrolizumab

Emetogeniteitsklasse

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Cetuximab/carboplatine

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cetuximab

250 mg / m2

(1e gift 400 mg/m2)

i.v.

1

Carboplatine

AUC 2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Studies / Named Patient Programs

Er zijn op dit moment geen studies open.