Plaveiselcelcarcinomen (keelkanker)

Medische informatie

Versie:
2.2
Publicatiedatum:
16 augustus 2017

Behandelingen adjuvant/curatief

Patiënten met een hoofd-hals carcinoom komen in aanmerking voor chemoradiotherapie wanneer chirurgische resectie (functioneel) niet haalbaar is, of wanneer er na resectie een zeer hoog risico op recidief bestaat.

 

Primaire concomitante chemoradiotherapie geeft een absolute 5-jaars overlevingswinst van 6,5% ten opzichte van radiotherapie alleen. De effectiviteit van chemoradiatie neemt af met de leeftijd (absolute 5-jaars overlevingswinst 10% onder de 50 jaar, 8% bij 51-60 jaar). Boven de 70 jaar wordt geen significante winst meer gezien en tussen 60 en 70 jaar is de winst van chemoradiatie gering (absolute winst 3%). Recent onderzoek laat zien dat bij patiënten van boven de 70 jaar in een goede conditie mogelijk wel relevante winst te halen is.

 

Postoperatieve chemoradiotherapie geeft een absolute 5-jaars winst in overleving van 10-13% ten opzichte van postoperatieve radiotherapie alleen. De winst van combinatiebehandeling doet zich vooral voor bij patiënten met positieve resectieranden en/of lymfeklieren met extranodale groei.

 

In de huidige landelijke richtlijn wordt radiotherapie in combinatie met 3-wekelijks cisplatine 100 mg/m2 genoemd als de behandeling van voorkeur. De FROHON wijkt hier van af en beschouwt radiotherapie met wekelijks cisplatine 50 mg/m2 als behandeling van voorkeur. Argumenten hiervoor zijn: minder nefrotoxiciteit, minder ototoxiciteit en in de praktijk wordt een hogere cumulatieve dosis cisplatine gegeven (en daarmee waarschijnlijk een tenminste evenhoge effectiviteit).

 

Exclusiecriteria voor radiotherapie in combinatie met cisplatine zijn:

  • Leeftijd > 70 jaar (tenzij in een zeer goede conditie). Bij een leeftijd tussen de 60 en 70 jaar is de winst van chemoradiotherapie beperkt, daarom dan alleen als de patiënt klinisch goed is.
  • Karnofsky-score < 80% of WHO > 1
  • Cardiale problematiek:
    • Myocardinfarct / CVA < 6 mnd. geleden
    • Onstabiele AP
    • Ernstige ritmestoornissen
    • Decompensatio cordis
  • Klaring < 60 ml/min

  • Leukopenie < 3 x 109/L
  • Actieve infecties

 

Alternatieven voor cisplatine bij primaire chemoradiotherapie zijn:

  • wekelijks cetuximab en/of
  • geaccelereerde radiotherapie of
  • alleen radiotherapie

 

Alternatieven bij postoperatieve chemoradiotherapie zijn:

  • (geaccelereerde) radiotherapie

 

De plaats van neo-adjuvante chemotherapie is onduidelijk. Het TPF schema is zwaar. Er is geen meerwaarde aangetoond ten opzichte van chemoradiotherapie. In uitzonderlijke gevallen kan besloten worden neo-adjuvant te behandelen.

 

Zie ook:

Zorgpad larynx-hypofarynxcarcinomen

 

Stroomschema larynx-hypofarynx

 

Zorgpad mondholte-orofarynxcarcinoom

 

Stroomschema mondholte-orofarynx

 

Studies / Named Patient Programs

Er zijn op dit moment geen studies open.

 

Standaardbehandelingen

Cisplatine wekelijks / radiotherapie

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cisplatine

50 mg / m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Maximaal 6

Emetogeniteitsklasse 4

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Cisplatin chemotherapie wordt concomitant gegeven met radiotherapie. Tijdens de radiotherapie (33 fracties) worden maximaal 6 cycli cisplatine gegeven.

Cetuximab/radiotherapie

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cetuximab

250 mg / m2

i.v.

1

Op dag -7 wordt een oplaaddosis cetuximab gegeven van 400 mg / m2 i.v.

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Maximaal 7 (+ oplaaddosis)

Emetogeniteitsklasse 1

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Cetuximab wordt concomitant gegeven met radiotherapie. Een week voor start van de radiotherapie wordt een oplaaddosis cetuximab gegeven van 400 mg/m2. Tijdens de radiotherapie (33 fracties) worden maximaal 7 cycli gegeven.

Neoadjuvant TPF

Medicament

Dosis

Route

Dag

Docetaxel

75 mg / m2

i.v.

1

Cisplatine

75 mg / m2

i.v.

1

5-FU

750 mg / m2

i.v.

1,2,3,4 en 5

Duur cyclus (dagen)

21

Aantal cycli

4

Emetogeniteitsklasse 4

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Cisplatine 3-wekelijks / radiotherapie

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cisplatine

100 mg / m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

21

Aantal cycli

Maximaal 3

Emetogeniteitsklasse 4

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Cisplatine chemotherapie wordt concomitant gegeven met radiotherapie. Tijdens de radiotherapie (33 fracties) worden maximaal 3 cycli cisplatine gegeven.

Behandelingen palliatief

De landelijke richtlijn stelt dat palliatieve chemotherapie overwogen dient te worden bij patiënten met een recidief of gemetastaseerd plaveiselcelcarcinoom van het hoofd-hals gebied indien er sprake is van een WHO performance status van 0-2 met meetbare tumor of evalueerbare klachten ten gevolge van tumorgroei, of als op korte termijn dergelijke klachten zijn te verwachten. Behandeling in studieverband heeft de voorkeur. Buiten studieverband kan worden gekozen voor combinatiechemotherapie of monotherapie methotrexaat.

 

Alleen van behandeling met platina-bevattende chemotherapie i.c.m. cetuximab is overlevingswinst aangetoond. Deze behandeling (cetuximab / carboplatine) valt te overwegen bij jonge vitale patiënten met een sterke behandelwens, of waarbij respons kan leiden tot sterke vermindering van klachten.

Capecitabine kan een alternatief zijn voor behandeling met methotrexaat. De effectiviteit is gelijkwaardig. Voordeel van capecitabine is dat patiënt minder vaak naar de polikliniek hoeft te komen, maar het slikken van de medicatie is vaak een probleem.

1e lijnsbehandeling

Standaardbehandelingen

Methotrexaat

Medicament

Dosis

Route

Dag

Methotrexaat

40-50 mg/m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse 1

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Capecitabine

Medicament

Dosis

Route

Dag

Capecitabine

2 dd 1250 mg/m2

p.o.

1-14

Duur cyclus (dagen)

21

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse 1

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Toelichting

Voor start behandeling DPD-diagnostiek. Indien wild type 100% dosering, indien heterozygoot mutant 50% protocoldosering, indien homozygoot mutant niet voorschrijven.

Cetuximab/carboplatine

Medicament

Dosis

Route

Dag

Cetuximab

250 mg / m2

(1e gift 400 mg/m2)

i.v.

1

Carboplatine

AUC 2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse 4

hoog (risico > 90%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Studies / Named Patient Programs

Commence

In de Commence-studie wordt gerandomiseerd tussen behandeling met methotrexaat met of zonder cetuximab.

 

Titel:

A phase Ib-II study of the combination of cetuximab and methotrexate in recurrent or metastatic squamous cell carcinoma of the head and neck. A study of the Dutch Head and Neck Society.

 

Doel van de studie:

De studie onderzoekt de effectiviteit van het toevoegen van cetuximab aan methotrexaat bij de behandeling van patiënten met een gemetastaseerd of recidief plaveiselcelcarcinoom van het hoofd-halsgebied.

 

Eindpunten:

Primair: Progressievrije overleving (PFS)
Secundair: Overleving (OS), responskans (Response rate volgens RECIST 1.1), kwaliteit van leven.

 

Belangrijkste in- en exclusiecriteria:

  • Recidief of gemetastaseerd plaveiselcelcarcinoom van het hoofdhalsgebied
  • Geen eerdere systemische behandeling voor gemetastaseerde ziekte
  • Primaire tumor: mondholte, orofarynx, hypofarynx of larynx
  • Tijd tussen vorige behandeling en inclusie tenminste 3 maanden
  • Geen eerdere behandeling met een EGFR-remmer of MTX

Behandelingen Commence

Methotrexaat

Medicament

Dosis

Route

Dag

Methotrexaat

40-50 mg/m2

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse 1

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Hoofd-halscarcinoom

Methotrexaat/cetuximab

Medicament

Dosis

Route

Dag

Methotrexaat

40 mg/m2

i.v.

1

Cetuximab

250 mg/m2

(1e gift 400 mg/m2)

i.v.

1

Duur cyclus (dagen)

7

Aantal cycli

Tot progressie of niet-acceptabele toxiciteit

Emetogeniteitsklasse 1

minimaal (risico < 10%)

Indicatie(s)

Commence studie (experimentele arm)

Toelichting

Pre-medicatie voor de cetuximab met een H1-receptor antagonist en dexamethason.

2e lijns behandeling

Studies / Named Patient Programs

Er zijn op dit moment geen studies open.

Standaardbehandelingen

Toelichting

Er is geen standaard 2e lijns behandeling voor patiënten met een gemetastaseerd plaveiselcelcarcinoom van het hoofd-hals gebied. Eventueel kan nog een van 1e lijns opties als 2e lijns behandeling gegeven worden. Informeer eventueel of patiënt in aanmerking kan komen voor behandeling in studieverband in het UMCG.